Financiële opvoeding begint vroeger dan veel ouders denken

Op een bepaald moment gebeurt het.

Uw kind vraagt voor het eerst of het een eigen bankkaart mag.

Of wil sparen voor een grotere aankoop.

Dan beseffen veel ouders dat omgaan met geld iets is wat je moet leren, net zoals fietsen of zwemmen.

Want goed omgaan met geld leer je niet van de ene dag op de andere. Het begint met kleine stappen, op jonge leeftijd. Een kind dat spaart voor een fiets leert vaak meer over geld dan een kind dat elke aankoop meteen krijgt.

Bij Herck+ Bank en Verzekeringen zien we als onafhankelijk makelaar en bank dat gezinnen die vroeg starten met financiële opvoeding, hun kinderen een stevige voorsprong geven. In dit artikel overlopen we de vier belangrijkste stappen van de eerste spaarpot tot een volwaardige jongerenrekening.

1. Financiële opvoeding: meer dan alleen een rekening

Een bankrekening openen is een begin, maar financiële opvoeding gaat verder dan dat. Kinderen die begrijpen hoe geld werkt, hoe het verdiend wordt, hoe het groeit en hoe het verloren kan gaan, staan later sterker in het leven.

Dat betekent niet dat u uw kind moet overladen met cijfers en grafieken. Kleine, dagelijkse gesprekken maken al een groot verschil:

• Leg uit waarom u kiest voor een bepaald product in de supermarkt

• Betrek uw kind bij het plannen van een gezinsuitgave

• Praat open over wat dingen kosten, ook grotere zaken zoals een vakantie of een auto

• Vertel over uw eigen financiële fouten en wat u daaruit hebt geleerd

Vraag om uzelf te stellen: Praat u thuis open over geld? Kinderen leren het meeste van wat ze zien en horen, niet alleen van wat u hen expliciet uitlegt.

2. De eerste zichtrekening: eerder dan u denkt

Veel ouders wachten tot hun kind naar de middelbare school gaat voor ze een bankrekening openen. Maar in België kan een zichtrekening al worden geopend vanaf 10 jaar en dat biedt een mooie kans om uw kind vroeg te laten kennismaken met het concept van een eigen budget.

Een eerste rekening hoeft niet meteen gepaard te gaan met grote bedragen. Het gaat om de ervaring: zien hoeveel er binnenkomt, hoeveel er uitgaat en wat er overblijft. Dat inzicht is waardevol, op elke leeftijd.

Bij de meeste banken kan een kinderrekening worden geopend vanaf een bepaalde leeftijd. Vaak is dergelijke rekening gratis voor kinderen en geeft het de nodige financiële vrijheid met een bankkaart en een handige app. Als ouder kunt u bovendien een maximale begrenzing instellen op de dag- en/of weeklimiet, zodat u de controle behoudt terwijl uw kind leert omgaan met een eigen budget.

Praktische tips voor de eerste rekening:

·       Open de rekening samen met uw kind en leg uit hoe het werkt

·       Stel een dag- of weeklimiet in zodat u de controle behoudt

·       Laat uw kind zelf kleine aankopen doen en de gevolgen zien op het rekeningafschrift

Vraag om uzelf te stellen: Is uw kind oud genoeg om te begrijpen dat geld eindig is? Dan is een eerste rekening een uitstekend leermiddel ook al is het saldo bescheiden.

3. De jongerenrekening: meer vrijheid, meer verantwoordelijkheid

Vanaf 18 bieden verschillende banken een jongerenrekening aan, een volwaardige betaalrekening, vaak nog gratis tot een bepaalde leeftijd. Die biedt alle basisfuncties van een gewone zichtrekening: een bankkaart, mobiel bankieren en de mogelijkheid om zelfstandig betalingen te doen.

Het grote verschil met de kinderrekening is de zelfstandigheid. Uw kind beheert de rekening voortaan zelf, zonder dat u meekijkt. Dat vraagt om vertrouwen maar ook om een goede voorbereiding. Spreek vooraf duidelijk af met uw kind waarvoor het geld mag worden gebruikt, en overweeg om samen een maximaal bedrag vast te leggen dat op de zichtrekening mag staan. Wordt dat overschreden? Dan gaat het overschot automatisch naar de spaarrekening. Zo leert uw kind meteen ook sparen.

Vraag om uzelf te stellen: Heeft u met uw kind gesproken over budgetbeheer vóór het die zelfstandigheid krijgt? Duidelijke afspraken over zakgeld, vaste kosten en sparen maken de overgang een stuk vlotter.

4. Leren sparen: de kracht van kleine bedragen

Sparen is een gewoonte, geen talent. En hoe vroeger kinderen die gewoonte ontwikkelen, hoe natuurlijker het aanvoelt op volwassen leeftijd. U hoeft daarvoor geen grote bedragen opzij te zetten het gaat om de regelmaat.

Een paar manieren om kinderen het spaarprincipe bij te brengen:

• De spaarpot-methode: Laat jonge kinderen een deel van hun zakgeld fysiek opzij leggen in een spaarpot. Het zien groeien van een bedrag is motiverend.

• Een aparte spaarrekening: Zodra uw kind een zichtrekening heeft, kunt u een gekoppelde spaarrekening openen. Leer uw kind om bij elke storting automatisch een deel opzij te zetten.

• Een concreet doel: Kinderen sparen makkelijker als er een duidelijk doel aan vasthangt: een spelconsole, een festival, een rijles. Een doel maakt abstract geld concreet.

Vraag om uzelf te stellen: Heeft uw kind momenteel een spaargewoonte, hoe klein ook? En weet het waarom sparen op lange termijn loont?

Overzicht: financiële mijlpalen per leeftijdsfase

Leeftijd	Mijlpaal	Wat kunt u doen?
6 – 9 jaar	Eerste zakgeld	Zakgeld geven en leren verdelen in sparen en uitgeven
10 – 12 jaar	Eerste zichtrekening	Rekening openen en kleine aankopen zelfstandig laten doen
13 – 17 jaar	Eerste bankkaart	Vaste kosten leren plannen en een spaarrekening koppelen
18 – 25 jaar	Eerste studentenjob	Volledig zelfstandig bankieren met gratis rekening

Veelgestelde vragen over bankzaken voor kinderen

Vanaf welke leeftijd kan mijn kind een bankrekening hebben?

Bij Crelan kunnen kinderen een bankrekening met bankkaart openen vanaf 10 jaar. Voor minderjarigen is de toestemming van een ouder of voogd verplicht, en die persoon blijft beheerder van de rekening tot de 18de verjaardag van het kind. De rekening openen is helemaal gratis, en u behoudt de volledige controle tot uw kind 18 wordt. Voor jongeren is de rekening gratis tot 25 jaar.

Hoeveel zakgeld is normaal voor mijn kind?

Daar bestaat geen vaste regel voor. Het hangt af van de leeftijd van uw kind, uw gezinssituatie en wat er van het zakgeld verwacht wordt. Belangrijk is dat het bedrag realistisch is en dat u duidelijk afspreekt wat er wel en niet van betaald moet worden.

Is een aparte spaarrekening voor mijn kind zinvol?

Zeker. Een spaarrekening gekoppeld aan de zichtrekening leert uw kind om bewust een deel van het geld opzij te zetten. Bovendien staat het spaargeld zo niet meteen beschikbaar voor impulsaankopen, wat de spaargewoonte versterkt.

Wat als mijn kind slecht omgaat met geld?

Dat is een leerproces, geen mislukking. Laat uw kind de gevolgen voelen van een lege rekening, binnen veilige grenzen en bespreek daarna samen wat er anders kon. Fouten maken met kleine bedragen is de beste voorbereiding op grotere financiële beslissingen later.

Conclusie

Financiële opvoeding begint niet op de bank, het begint thuis, aan de keukentafel. Een eerste rekening, een spaardoel en open gesprekken over geld zijn de bouwstenen van een kind dat later zelfstandig en bewust met zijn financiën omgaat.

Wilt u uw kind financieel sterker maken?

Wij bekijken graag samen:

✔ Wanneer een eerste rekening zinvol is

✔ Hoeveel vrijheid past bij welke leeftijd

✔ Hoe u sparen aantrekkelijk maakt voor kinderen

✔ Welke financiële gewoontes later het grootste verschil maken

Zo geeft u uw kind meer mee dan geld alleen: u geeft het financiële vaardigheden voor het leven.